Zezwolenie na działalność firmy audytorskiej w Estonii

Na czym polega działalność

Ustawa o działalności audytorskiej nazywa „usługą audytorską” usługę zawodową biegłego rewidenta. Jest to albo usługa atestacyjna (badanie, przegląd lub inna usługa atestacyjna), albo usługa pokrewna, na przykład kompilacja informacji finansowych lub wykonanie uzgodnionych procedur dotyczących informacji finansowych¹. Biegły rewident świadczy tę usługę przez firmę audytorską, którą jest albo spółka biegłych rewidentów (audiitorühing), albo biegły rewident działający jako przedsiębiorca jednoosobowy². W Estonii tylko firma audytorska może świadczyć tę usługę pod tytułem zawodowym biegłego rewidenta, o ile ustawa nie stanowi inaczej³.

Spółka audytorska nie może prowadzić działalności innej niż usługi audytorskie i „inna działalność gospodarcza”, którą ustawa definiuje jako doradztwo, szkolenia i usługi w dziedzinach objętych egzaminem zawodowym biegłego rewidenta⁴. Spółka niebędąca spółką audytorską nie może używać w działalności ani w firmie słów „biegły rewident”, „firma audytorska” ani „spółka audytorska”⁵.

Akt prawny i organ

Aktem jest ustawa o działalności audytorskiej (audiitortegevuse seadus, AudS) w brzmieniu obowiązującym od 17 stycznia 2025 r.⁶. Organem właściwym jest Rada Nadzoru nad Działalnością Audytorską (audiitortegevuse järelevalve nõukogu); wydaje, zawiesza i cofa zezwolenie⁷.

Samorządem zawodowym jest estońska Izba Audytorów (Audiitorkogu), osoba prawna prawa publicznego. Firma audytorska z zezwoleniem staje się jej członkiem z chwilą, gdy decyzja o zezwoleniu staje się skuteczna⁸.

Zezwolenie Rada wpisuje do rejestru działalności audytorskiej (audiitortegevuse register), którego administratorem jest Ministerstwo Finansów, a podmiotem przetwarzającym Audiitorkogu; dane karty rejestrowej są jawne⁹. Zezwolenie jest elektroniczne, bezterminowe i nie można go przenieść¹⁰.

Kto musi złożyć wniosek

Firma audytorska potrzebuje ważnego zezwolenia, aby świadczyć usługi audytorskie w Estonii, o ile ustawa nie stanowi inaczej¹¹. Biegły rewident sektora publicznego zatrudniony w podmiocie sektora publicznego nie potrzebuje zezwolenia do wykonywania zadań atestacyjnych, które prawo przypisuje temu stanowisku¹².

Spółka audytorska mająca już zezwolenie w innym państwie EOG składa wniosek w odrębnym trybie: przedkłada dane wymienione w § 79 ust. 1 oraz zaświadczenie organu macierzystego, nie starsze niż trzy miesiące, potwierdzające ważność jej zezwolenia; nie stosuje się do niej §§ 76, 77 i 85–87 ustawy¹³. Biegły rewident pracujący samodzielnie składa wniosek jako przedsiębiorca jednoosobowy po złożeniu ślubowania biegłego rewidenta¹⁴.

Wymagania wobec wnioskodawcy

• Forma prawna i siedziba: spółką audytorską może być spółka jawna lub komandytowa, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (OÜ), spółka akcyjna (AS), spółka europejska (SE) lub spółka zarejestrowana w państwie EOG¹⁵. Rada może cofnąć zezwolenie, jeżeli spółka nie zostanie wpisana do rejestru handlowego w ciągu dwóch miesięcy od decyzji o zezwoleniu¹⁶.
• Kapitał: spółka audytorska będąca spółką z ograniczoną odpowiedzialnością musi mieć kapitał zakładowy co najmniej 12 000 EUR, wpłacony w całości¹⁷.
• Własność: większość głosów muszą mieć biegli rewidenci lub firmy audytorskie. Biegli rewidenci muszą mieć kwalifikacje uzyskane w państwie EOG i w pełni podlegać nadzorowi właściwego organu EOG¹⁸.
• Zarząd: co najmniej trzy czwarte osób reprezentujących spółkę z mocy prawa muszą stanowić biegli rewidenci z kwalifikacjami uzyskanymi w państwie EOG, będący członkami Audiitorkogu. Przy zarządzie liczącym do dwóch członków co najmniej jeden musi być takim biegłym rewidentem, przy trzech – co najmniej dwóch¹⁹. Świadcząc usługi audytorskie, biegły rewident może reprezentować z mocy prawa tylko jedną spółkę audytorską²⁰, a prokurent firmy musi być biegłym rewidentem²¹.
• Reputacja: firma i osoby uprawnione do jej reprezentacji muszą mieć dobrą reputację i być wiarygodne. Ustawa wymienia przypadki, w których reputację uznaje się za naruszoną; w kolejności ustawowej należą do nich skazanie za przestępstwo umyślne, upadłość lub obowiązujący zakaz prowadzenia działalności oraz warunek, że „upłynęło mniej niż trzy lata”²².
• Sieć: firma nie może należeć do sieci biegłych rewidentów, której struktura uniemożliwia organowi uzyskanie wszystkich informacji potrzebnych do nadzoru²³.
• Ubezpieczenie: firma musi zawrzeć ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej w ciągu 30 dni od udzielenia zezwolenia i przesłać Radzie kopię polisy przez system informacyjny rejestru²⁴. Dla OÜ, AS lub SE suma ubezpieczenia wynosi co najmniej dziesięciokrotność wynagrodzeń z dwóch największych umów z klientami z ostatniego okresu sprawozdawczego na jedno zdarzenie i nigdy mniej niż 64 000 EUR. Dla przedsiębiorcy jednoosobowego lub spółki osobowej mnożnik wynosi pięć, a minimum 32 000 EUR. Udział własny na zdarzenie nie może przekraczać kapitału zakładowego albo 3000 EUR dla przedsiębiorcy jednoosobowego lub spółki osobowej²⁵.
• Przeciwdziałanie praniu pieniędzy: ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (RahaPTS) ma zastosowanie do biegłych rewidentów, gdy świadczą usługi audytorskie²⁶. Firma musi sporządzić pisemną ocenę ryzyka oraz przyjąć zasady postępowania i zasady kontroli wewnętrznej²⁷, a jeżeli jej zarząd ma więcej niż jednego członka – wskazać członka odpowiedzialnego za zgodność²⁸. Osoba kontaktowa dla Biura Danych o Praniu Pieniędzy (Rahapesu Andmebüroo) jest dla firmy audytorskiej fakultatywna²⁸. Biuro nadzoruje przestrzeganie tej ustawy, o ile § 64 RahaPTS nie stanowi inaczej²⁹.

Jakie dokumenty się składa

• Wniosek składa do Rady osoba uprawniona do reprezentacji spółki przez system informacyjny rejestru³⁰.
• Dokumenty korporacyjne: kopia obowiązującego statutu; w przypadku spółki w organizacji także kopia notarialnie poświadczonej umowy założycielskiej, uchwały o założeniu lub umowy spółki osobowej³⁰.
• Własność: lista wspólników z numerem rejestrowym lub osobistym numerem identyfikacyjnym (albo datą urodzenia) każdego z nich oraz liczbą posiadanych udziałów i głosów³⁰.
• Zarząd: dla każdego członka zarządu lub wspólnika zarządzającego – imię i nazwisko, numer identyfikacyjny lub data urodzenia, miejsce zamieszkania, wszystkie miejsca pracy i zajmowane stanowiska oraz zakres odpowiedzialności. Wniosek potwierdza też, że osoby te są wiarygodne i spełniają wymagania ustawy³⁰.
• Dokumentów i danych dostępnych w bazach państwowych nie trzeba składać³¹. Jeżeli informacje zmienią się w trakcie rozpatrywania wniosku, spółka niezwłocznie zawiadamia Radę³².

Opłaty i termin rozpatrzenia

To, czy obowiązuje opłata państwowa, ustala się dla sytuacji klienta. Firma z zezwoleniem płaci Audiitorkogu co roku opłatę licencyjną i opłatę nadzorczą: 0,3–0,8% i 0,7–2,4% przychodów z usług audytorskich z poprzedniego roku, przy czym opłata nadzorcza wynosi co najmniej 400 EUR rocznie. Firma, która staje się członkiem w trakcie roku, płaci w ciągu miesiąca trzykrotność składki członkowskiej biegłego rewidenta³⁴.

Rada podejmuje decyzję o udzieleniu lub odmowie zezwolenia w ciągu 30 dni od otrzymania wszystkich niezbędnych dokumentów i danych, nie później niż dwa miesiące po otrzymaniu wniosku³⁵. Może zażądać uzupełnienia dokumentów lub dodatkowych informacji i pozostawić wniosek bez rozpoznania, jeżeli dokumenty nie wpłyną w wyznaczonym terminie³⁶. Są to terminy ustawowe, a nie obietnica. Rada może odmówić zezwolenia, na przykład gdy firma lub jej przedstawiciele nie spełniają wymagań ustawy³⁷.

Obowiązki po uzyskaniu zezwolenia

Ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej zawiera się w ciągu 30 dni od udzielenia zezwolenia²⁴, a opłaty licencyjną i nadzorczą płaci się Audiitorkogu co roku³⁴. Spółka musi zostać wpisana do rejestru handlowego w ciągu dwóch miesięcy od decyzji¹⁶.

Co robi LexorCorp Global OÜ

Zestawiamy wymagania ustawy dla działalności na podstawie jej oficjalnego tekstu, przygotowujemy wniosek i potrzebne dokumenty, składamy go i pisemnie odpowiadamy na pytania organu. Biegli rewidenci, kapitał, ubezpieczenie i opłaty na rzecz Audiitorkogu pozostają po stronie klienta.

Usługa polega na przygotowaniu wniosku; nie jest poradą prawną, audytem ani doradztwem podatkowym. Decyduje wyłącznie Rada, więc nie można obiecać zezwolenia ani daty.

Częste pytania

Źródła

Każda numerowana informacja pochodzi z oficjalnego źródła. Źródła są wymienione na stronie angielskiej: Audit firm activity licence in Estonia

Przygotowujemy dokumentację wniosku i prowadzimy postępowanie; decyzję podejmuje organ. To nie jest porada prawna.

Zamów dokumentację wniosku · od €3,500 Pełne informacje prawne (po angielsku) Wszystkie rodzaje działalności wymagającej zezwolenia