Estonya'da denetim şirketinin faaliyet izni

Faaliyetin kapsamı

Denetim Faaliyeti Kanunu, yeminli denetçinin mesleki hizmetini «denetim hizmeti» olarak adlandırır: bir güvence hizmeti (denetim, sınırlı inceleme veya diğer) ya da finansal bilgilerin derlenmesi veya üzerinde anlaşılan prosedürler gibi ilgili bir hizmet¹. Denetçi bu hizmeti bir denetim işletmesi aracılığıyla sunar: yeminli denetçiler şirketi (audiitorühing) veya şahıs işletmesi olarak çalışan denetçi². Aksine hüküm bulunmadıkça, bu hizmeti yeminli denetçi unvanıyla yalnızca bir denetim işletmesi sunabilir³.

Denetim şirketinin, denetim hizmetleri ve «diğer ticari faaliyet» dışında bir faaliyet alanı yoktur: yeminli denetçi mesleki sınavının alanlarında danışmanlık, eğitim ve hizmetler⁴. Denetim şirketi olmayan bir şirket «yeminli denetçi», «denetim işletmesi» veya «denetim şirketi» ifadelerini kullanamaz⁵.

Hukuki düzenleme ve yetkili makam

Düzenleme, 17 Ocak 2025'ten beri yürürlükte olan hâliyle Audiitortegevuse seadus'tur (Denetim Faaliyeti Kanunu, AudS)⁶. Yetkili makam Denetim Faaliyeti Gözetim Kurulu'dur (audiitortegevuse järelevalve nõukogu): izni verir, askıya alır ve iptal eder⁷.

Estonya Denetçiler Birliği (Audiitorkogu) bir kamu hukuku tüzel kişisidir; izin alan işletme, karar yürürlüğe girdiği anda üye olur⁸. Denetim Faaliyeti Sicili'nin (audiitortegevuse register) sorumlusu Maliye Bakanlığı, veri işleyeni ise Audiitorkogu'dur; Kurul izni buraya kaydeder ve kayıttaki veriler kamuya açıktır⁹. İzin elektroniktir, süresizdir ve devredilemez¹⁰.

Kimler başvurmalıdır

• Aksine hüküm bulunmadıkça, denetim işletmesinin Estonya'da denetim hizmeti sunmak için geçerli bir izne ihtiyacı vardır¹¹. Kamu sektörü denetçisinin, kanunun görevine verdiği işler için izne ihtiyacı yoktur¹².
• Başka bir AEA devletinde hâlihazırda izinli olan denetim şirketi, 79. maddenin 1. fıkrasındaki verileri ve kendi makamından alınmış, en fazla üç aylık, izninin geçerliliğini teyit eden bir belgeyi sunar; 76, 77 ve 85 ila 87. maddeler ona uygulanmaz¹³.
• Tek başına çalışan yeminli denetçi, yemin ettikten sonra şahıs işletmesi olarak başvurur¹⁴.

Başvuru sahibi için gereklilikler

• Hukuki biçim: kolektif veya komandit şirket, limited şirket (OÜ), anonim şirket (AS), Avrupa şirketi (SE) ya da bir AEA devletinde kayıtlı şirket¹⁵. Şirket, karardan itibaren iki ay içinde ticaret siciline kaydedilmezse Kurul izni iptal edebilir¹⁶.
• Sermaye: OÜ biçimindeki denetim şirketinin tamamı ödenmiş en az 12 000 avro sermayesi olur¹⁷.
• Mülkiyet: oyların çoğunluğu yeminli denetçilere veya denetim işletmelerine aittir; bu denetçiler bir AEA devletinde yeterlilik kazanmıştır ve bir AEA makamının gözetimine tabidir¹⁸.
• Yönetim: kanuni temsilcilerin en az dörtte üçü AEA'da yeterlilik kazanmış ve Audiitorkogu üyesi yeminli denetçilerdir; en fazla iki üye varsa en az biri; üç üye varsa en az ikisi¹⁹. Bir denetçi yalnızca tek bir denetim şirketini kanunen temsil eder²⁰ ve ticari vekil (prokurist) yeminli denetçidir²¹.
• İtibar: işletmenin ve temsilcilerinin itibarı iyidir. Kasten işlenen bir suçtan mahkûmiyet, iflas veya meslekten men gibi hâller, «üç yıldan az süre geçmiş olması» koşuluyla itibarı zedeler²².
• Ağ: yapısı, makamın gözetim için gerekli bilgileri almasını engelleyen bir ağa üye olunmaz²³.
• Sigorta: iznin verilmesinden itibaren 30 gün içinde yaptırılır, bir örneği sicil sistemi üzerinden Kurul'a gönderilir²⁴. OÜ, AS veya SE için: hasar başına son dönemin en büyük iki sözleşmesinin ücretinin en az on katı ve en az 64 000 avro; şahıs işletmesi veya şahıs şirketi için: beş katı ve 32 000 avro. Muafiyet, sermayeyi veya ikinci hâlde 3 000 avroyu aşamaz²⁵.
• Kara para aklamayla mücadele: ilgili kanun (RahaPTS), denetim hizmetleri bakımından yeminli denetçilere uygulanır²⁶. İşletme yazılı bir risk değerlendirmesi ile usul ve iç kontrol kuralları hazırlar²⁷; birden fazla üyeli yönetim kurulu sorumlu üyeyi belirler, Mali İstihbarat Birimi (Rahapesu Andmebüroo, FIU) için irtibat kişisi ise isteğe bağlıdır²⁸. RahaPTS'nin 64. maddesinde aksine hüküm bulunmadıkça gözetimi FIU yapar²⁹.

Başvuruya eklenen belgeler

• Şirketin bir temsilcisi başvuruyu sicilin bilgi sistemi üzerinden Kurul'a sunar. Başvuru şunları içerir: esas sözleşmenin ve kuruluş aşamasındaki şirket için noter onaylı kuruluş senedinin bir örneği; kimlik kodları, pay ve oy sayılarıyla birlikte ortakların listesi; her yönetim kurulu üyesi için ad, kimlik kodu, ikametgâh, yürütülen görevler ve sorumluluk alanı ile bu kişilerin kanunun gerekliliklerini karşıladığına dair teyit³⁰.
• Devletin veri tabanlarında bulunan verilerin sunulması gerekmez³¹. İşlem sırasındaki her değişiklik gecikmeksizin Kurul'a bildirilir³².

Devlet harcı ve işlem süresi

Devlet harcının uygulanması müşterinin durumuna göre netleştirilir. İzinli işletme her yıl Audiitorkogu'ya bir izin ücreti ve bir gözetim ücreti öder: önceki yılın denetim hizmeti gelirinin % 0,3–0,8'i ve % 0,7–2,4'ü; ikincisi yılda en az 400 avrodur; yıl içinde üye olan işletme bir ay içinde yeminli denetçi aidatının üç katını öder³⁴.

Kurul, gerekli tüm belge ve verilerin alınmasından itibaren 30 gün içinde ve en geç başvurunun alınmasından iki ay sonra karar verir³⁵. Ek bilgi isteyebilir ve bunlar belirlenen sürede gelmezse başvuruyu incelemeden bırakabilir³⁶. Bunlar kanundaki sürelerdir, bir taahhüt değildir. İşletme veya temsilcileri gereklilikleri karşılamıyorsa Kurul izni reddedebilir³⁷.

İzin verildikten sonra

İşletme Audiitorkogu'ya üye olur⁸, 30 gün içinde sigortayı yaptırır²⁴ ve yıllık ücretleri öder³⁴.

LexorCorp Global OÜ ne yapar

LexorCorp Global OÜ, kanunun gerekliliklerini resmî metninden hareketle açıklar, başvuruyu ve belgelerini hazırlar, başvuruyu sunar ve makamın sorularını yazılı olarak yanıtlar³⁸.

Yeminli denetçiler, sermaye, sigorta ve Audiitorkogu ücretleri müşterinin sorumluluğundadır. Hizmet hukuki danışmanlık, denetim veya vergi danışmanlığı değildir. Kararı yalnızca Kurul verir: ne izin ne de bir tarih taahhüt edilebilir³⁹.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Numaralı her bilgi resmî bir kaynağa dayanır. Kaynaklar İngilizce sayfada listelenmiştir: Audit firm activity licence in Estonia

Başvuru belgelerini hazırlar ve süreci takip ederiz; kararı makam verir. Bu, hukuki danışmanlık değildir.

Başvuru belgelerini sipariş edin · başlangıç €3,500 Tam hukuki bilgi (İngilizce) Düzenlemeye tabi tüm faaliyetler