Wymogi dotyczące depozytariusza funduszu w Estonii

Depozytariusz to niezależna instytucja, która przechowuje aktywa funduszu, monitoruje jego przepływy pieniężne i sprawdza, czy zarządzający prowadzi fundusz zgodnie z prawem i regulaminem funduszu. Dla w pełni licencjonowanego zarządzającego alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AIFM) nie jest opcjonalny, a znalezienie go jest często krokiem, który decyduje, kiedy nowy estoński fundusz może wystartować. Ten poradnik wyjaśnia, kiedy estoński fundusz potrzebuje depozytariusza, kto może nim być, co robi, jak działa jego odpowiedzialność i jak zaplanować jego wyznaczenie. Nasze wynagrodzenie za wsparcie przy wyznaczeniu depozytariusza: od €3,500.

Zasady wynikają z ustawy o funduszach inwestycyjnych (investeerimisfondide seadus, IFS) w Riigi Teataja i art. 21 dyrektywy 2011/61/UE (AIFMD) w EUR-Lex. Poradnik jest ogólną informacją, nie poradą prawną.

Kiedy depozytariusz jest wymagany

Zgodnie z IFS § 285 ust. 1 każdy fundusz musi mieć depozytariusza, z wyjątkiem funduszu zarządzanego przez małego zarządzającego i niepublicznego funduszu zarządzanego przez spółkę zarządzającą UCITS (IFS § 285). Na poziomie UE art. 21 ust. 1 dyrektywy wymaga, by licencjonowany AIFM zapewnił wyznaczenie jednego depozytariusza dla każdego zarządzanego funduszu, a art. 21 ust. 2 — by wyznaczenie było potwierdzone pisemną umową.

W praktyce oznacza to:

• fundusz zarządzany przez pełnego zarządzającego potrzebuje depozytariusza przed startem;
• fundusz zarządzany przez małego zarządzającego — zarejestrowanego lub licencjonowanego — nie musi go mieć, choć inwestorzy profesjonalni czasem wymagają go jako warunku inwestycji.

Nasz poradnik mały czy pełny zarządzający funduszem wyjaśnia, na której ścieżce zarządzającego jesteś.

Kto może być depozytariuszem

W przypadku funduszu estońskiego IFS § 286 ust. 1 pozwala, by depozytariuszem była instytucja kredytowa lub firma inwestycyjna. Depozytariusz funduszu utworzonego w Estonii musi być wpisany do estońskiego rejestru handlowego jako spółka akcyjna lub oddział spółki zagranicznej (§ 286 ust. 2). Art. 21 ust. 3 dyrektywy podaje tę samą podstawową listę na poziomie UE — instytucje kredytowe i firmy inwestycyjne z zezwoleniem w Unii oraz niektóre inne nadzorowane instytucje.

Dla zamkniętych funduszy prywatnych istnieje jedna ważna alternatywa. Zgodnie z IFS § 286 ust. 4 niepubliczny fundusz alternatywny, którego jednostek lub akcji nie można odkupić przez pięć lat od utworzenia i którego polityka inwestycyjna zasadniczo nie przewiduje inwestowania w papiery wartościowe notowane na rynku regulowanym, może wyznaczyć na depozytariusza inną osobę prawną, która pełni funkcje depozytariusza w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej i podlega obowiązkowej rejestracji zawodowej. Dyrektywa pozwala państwom członkowskim oferować tę możliwość takim funduszom w ostatnim akapicie art. 21 ust. 3. Dla funduszy private equity, venture capital i nieruchomości może to znacznie poszerzyć wybór, bo bank nie jest jedynym kandydatem.

Aby uniknąć konfliktu interesów, wykluczone są dwie strony. Sam AIFM nie może być depozytariuszem, a prime broker działający jako kontrahent funduszu może nim być tylko wtedy, gdy funkcjonalnie i hierarchicznie oddzielił funkcje depozytariusza od działalności prime brokerskiej i zarządza konfliktami (art. 21 ust. 4).

Depozytariusz funduszu z UE musi mieć siedzibę w państwie macierzystym funduszu (art. 21 ust. 5). Estoński fundusz potrzebuje więc depozytariusza z siedzibą w Estonii.

Co robi depozytariusz

Dyrektywa nakłada na depozytariusza trzy grupy obowiązków.

• Monitorowanie przepływów pieniężnych. Depozytariusz zapewnia właściwe monitorowanie przepływów pieniężnych funduszu — w szczególności, że wpłaty inwestorów zostały otrzymane i że wszystkie środki funduszu są zaksięgowane na rachunkach otwartych w imieniu funduszu, zarządzającego działającego w imieniu funduszu lub depozytariusza działającego w imieniu funduszu (art. 21 ust. 7).
• Przechowywanie. Instrumenty finansowe, które można przyjąć do przechowywania, depozytariusz przechowuje na oddzielnych rachunkach w swoich księgach. W przypadku innych aktywów — na przykład udziałów w spółkach prywatnych lub nieruchomości — depozytariusz weryfikuje, że należą one do funduszu, i prowadzi aktualną ewidencję (art. 21 ust. 8).
• Nadzór. Depozytariusz sprawdza, czy zbywanie, odkupywanie i umarzanie jednostek, wycena jednostek, terminowe przekazywanie świadczeń i wykorzystanie dochodu funduszu są zgodne z prawem i regulaminem funduszu, oraz wykonuje polecenia zarządzającego, o ile nie są z nimi sprzeczne (art. 21 ust. 9).

Depozytariusz działa uczciwie, rzetelnie, profesjonalnie, niezależnie i w interesie funduszu oraz jego inwestorów.

Odpowiedzialność

Depozytariusz odpowiada wobec funduszu lub jego inwestorów za utratę przechowywanych instrumentów finansowych, czy to u niego, czy u osoby trzeciej, której powierzono przechowywanie. W takim przypadku musi bez zbędnej zwłoki zwrócić instrument finansowy tego samego rodzaju lub odpowiednią kwotę; od odpowiedzialności zwalnia go tylko wykazanie, że utrata wynikła ze zdarzenia zewnętrznego, nad którym nie mógł rozsądnie panować (art. 21 ust. 12). Ta surowa odpowiedzialność to jeden z powodów, dla których depozytariusze starannie badają nowe fundusze i wyceniają usługi według aktywów i struktury.

Planowanie wyznaczenia

Nowy zarządzający powinien zwrócić się do depozytariusza wcześnie, równolegle z wnioskiem o zezwolenie, a nie po nim. Co depozytariusz zwykle chce zobaczyć:

• strategię funduszu, docelowe aktywa, oczekiwaną wielkość i krąg inwestorów;
• projekt regulaminu lub statutu funduszu oraz politykę wyceny;
• ład korporacyjny, zarządzanie ryzykiem i procedury AML zarządzającego;
• przepływ pieniędzy — gdzie trafiają wpłaty, gdzie prowadzone są rachunki funduszu, jak wypłacane są dystrybucje.

Umowa z depozytariuszem określa następnie przepływ informacji, wynagrodzenie i procedury między depozytariuszem, zarządzającym i funduszem. Wynagrodzenie depozytariusza jest kosztem funduszu na rzecz osoby trzeciej; nie jest częścią naszej ceny.

Częste problemy

• Aktywa, których depozytariusz nie może przechowywać. Fundusze inwestujące w kryptoaktywa, nietypowe instrumenty pochodne lub aktywa w nietypowych jurysdykcjach mogą znaleźć mniej depozytariuszy gotowych je przyjąć.
• Niejasne przepływy pieniężne. Struktura, w której inwestorzy płacą na własny rachunek zarządzającego zamiast funduszu, nie spełni obowiązków monitorowania środków.
• Zbyt późny kontakt. Licencjonowany zarządzający bez depozytariusza nie może uruchomić funduszu, który go potrzebuje.
• Niewłaściwa lokalizacja. Depozytariusz estońskiego funduszu musi mieć siedzibę w Estonii.

Jak pomagamy

Nasz dodatek dotyczący wyznaczenia depozytariusza (od €3,500) obejmuje przygotowanie pakietu informacji dla depozytariusza, koordynację jego badania due diligence oraz przegląd umowy z depozytariuszem pod kątem dokumentów funduszu i ustawy o funduszach inwestycyjnych. Pasuje zarówno do pełnego zezwolenia AIFM (od €69,500), jak i do projektów małych zarządzających, których inwestorzy proszą o depozytariusza. Sami nie działamy jako depozytariusz i nie możemy obiecać, że jakakolwiek instytucja przyjmie wyznaczenie; to decyzja depozytariusza.

Powierzenie przechowywania

Depozytariusz może powierzyć przechowywanie osobie trzeciej, na przykład subdepozytariuszowi na innym rynku, tylko na warunkach art. 21 ust. 11 dyrektywy: zadań nie wolno powierzać w celu obejścia wymogów dyrektywy, musi istnieć obiektywny powód, a depozytariusz musi zachować należytą fachowość, staranność i rzetelność przy wyborze i monitorowaniu podmiotu, któremu powierza zadania. Powierzenie samo w sobie nie zwalnia depozytariusza z odpowiedzialności za utratę przechowywanych instrumentów finansowych. Dla funduszu inwestującego na kilku rynkach sieć subdepozytariuszy jest więc częścią decyzji.

Ile kosztuje depozytariusz

Depozytariusze pobierają opłaty za swoją pracę i ryzyko, zwykle jako połączenie stałego minimum i procentu od aktywów, z dodatkowymi opłatami za transakcje i monitorowanie środków. Cena zależy od rodzaju i lokalizacji aktywów, liczby inwestorów i złożoności struktury. To koszt funduszu opisany w dokumentach funduszu; nigdy nie jest wliczony w nasze wynagrodzenie.

Powiązane poradniki

• Licencja zarządzającego funduszem w Estonii
• Mały czy pełny zarządzający funduszem
• Struktura funduszu w Estonii

Nie świadczymy usług obywatelom Rosji ani spółkom z Rosji.

Zamów wsparcie przy wyznaczeniu depozytariusza Cennik Poradnik po angielsku