Umowa wspólników estońskiej spółki

Dwie lub więcej osób, które wspólnie posiadają estońską spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (osaühing, OÜ), wiążą dwa dokumenty. Pierwszy to umowa spółki (statut, põhikiri), którą musi mieć każda spółka i którą składa się do rejestru handlowego. Drugi, którego ustawa nie wymaga, ale który podpisuje większość dobrze doradzonych współwłaścicieli, to umowa wspólników (osanike leping). Ten poradnik wyjaśnia, co robi każdy z dokumentów, co zwykle zawiera umowa wspólników i kiedy jest potrzebna. Przygotowujemy umowy wspólników jako usługę dodatkową do gotowej spółki lub założenia nowej spółki.

Poradnik to informacja ogólna o estońskim prawie spółek, a nie porada prawna w waszej sytuacji.

Umowa spółki i umowa wspólników — różnica

Umowa spółki to konstytucja spółki według Kodeksu handlowego (äriseadustik). Zawiera nazwę firmy, kapitał zakładowy i zasady, które ustawa pozwala wspólnikom zmieniać — na przykład dotyczące zbycia udziałów lub większości dla niektórych uchwał. Umowa spółki jest jawna: każdy może ją przeczytać w rejestrze handlowym, a wiąże ona spółkę, każdego obecnego i przyszłego wspólnika, a w pewnym zakresie także osoby trzecie.

Umowa wspólników to prywatny kontrakt między wspólnikami, którzy ją podpisują, podlegający ustawie o prawie zobowiązań (võlaõigusseadus). Nie składa się jej do rejestru i wiąże tylko jej strony. To jednocześnie jej siła i jej granica:

• może zawierać to, czego współwłaściciele nie chcą publikować — wyceny, warunki wyjścia, biznesplan, zobowiązania do dalszych inwestycji;
• może regulować sprawy, których nie może regulować umowa spółki, na przykład osobiste zobowiązania wspólnika do pracy w firmie lub niekonkurowania z nią;
• ale naruszenie umowy nie powoduje automatycznie nieważności uchwały spółki, a nowy wspólnik, który jej nie podpisał, nie jest nią związany.

Dlatego oba dokumenty przygotowuje się razem. Zasady, które muszą wiązać wszystkich, trafiają do umowy spółki; warunki handlowe i osobiste — do umowy wspólników, razem ze zobowiązaniem każdej strony do głosowania tak, aby oba dokumenty pozostawały spójne.

Co zwykle zawiera umowa wspólników

Podejmowanie decyzji i sprawy zastrzeżone

Zgodnie z ustawą większość uchwał wspólników OÜ zapada zwykłą większością głosów, a niektóre — takie jak zmiana umowy spółki — wymagają większości kwalifikowanej. Wspólnik mniejszościowy często chce prawa weta wobec krótkiej listy ważnych decyzji: nowi wspólnicy, zadłużenie powyżej progu, sprzedaż firmy, zmiana biznesplanu. Umowa wymienia te sprawy zastrzeżone i sposób ich rozstrzygania.

Zbycie udziałów, prawo pierwokupu, drag-along i tag-along

Kodeks handlowy przyznaje pozostałym wspólnikom prawo pierwokupu, gdy udział jest sprzedawany osobie z zewnątrz, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (§ 149), a zbycie udziału w OÜ wymaga umowy poświadczonej notarialnie. Umowa wspólników dodaje to, czego nie przewiduje ustawa: okres zakazu zbycia, prawo pierwszej oferty, klauzulę drag-along, która pozwala większości przyjmującej ofertę na całą spółkę zażądać od mniejszości sprzedaży na tych samych warunkach, oraz klauzulę tag-along, która pozwala mniejszości przyłączyć się do sprzedaży przez większość.

Pat decyzyjny

Dwóch wspólników po 50 % może blokować każdą decyzję. Klauzula na wypadek patu określa, co się wtedy dzieje — przekazanie sprawy wspólnikom osobiście, mediacja i w ostateczności mechanizm wykupu, w którym jeden wspólnik może zaoferować wykup drugiego po określonej cenie.

Odchodzący wspólnicy i wyjście

Gdy wspólnik pracuje także w firmie, umowa zwykle określa, co dzieje się z jego udziałem, jeżeli odejdzie: czy pozostali mogą go kupić, po jakiej cenie i czy cena zależy od przyczyny odejścia („good leaver” i „bad leaver”).

Finansowanie, dywidendy, poufność i zakaz konkurencji

Umowa może zobowiązać wspólników do dalszego finansowania w określonych okolicznościach, ustalić politykę dywidendową w granicach Kodeksu handlowego oraz zawierać zobowiązania do poufności i zakazu konkurencji. Zakazy konkurencji muszą być rozsądne co do zakresu i czasu, aby były wykonalne.

Kiedy jest potrzebna

Spółka z jednym wspólnikiem nie potrzebuje umowy wspólników. Warto ją rozważyć zawsze, gdy:

• wspólników jest dwóch lub więcej, zwłaszcza z nierównymi udziałami;
• jeden wspólnik wnosi pieniądze, a drugi pracę;
• jednym ze wspólników jest spółka — na przykład spółka holdingowa obok osoby prywatnej (nasz formularz zamówienia wycenia taki skład automatycznie);
• planujecie później przyjąć inwestora i chcecie już teraz uzgodnić warunki wyjścia.

O wiele łatwiej uzgodnić te warunki przy zakładaniu lub zakupie spółki niż po tym, jak zaczął się spór.

Co od nas otrzymujecie

Nasza usługa umowy wspólników kosztuje od €600 — to nasze wynagrodzenie za standardowy zakres opisany poniżej; nakład pracy zależy od liczby wspólników i od tego, ile trzeba uzgodnić. Obejmuje:

• kwestionariusz dotyczący powyższych punktów i jedną rundę pytań e-mailem;
• projekt umowy po angielsku, zgodny z umową spółki;
• dwie rundy poprawek.

Nie obejmuje negocjacji z pozostałymi wspólnikami w waszym imieniu, zmiany umowy spółki (osobna usługa) ani doradztwa w zakresie struktury podatkowej. Jeżeli umowa wymaga zmian w umowie spółki, mówimy o tym przed rozpoczęciem pracy.

Umowa wspólników reguluje właścicieli. Osoba, która kieruje spółką jako członek zarządu, ma ze spółką inny stosunek, zwykle ujęty w osobnej umowie o świadczenie usług — zobacz poradnik umowa z członkiem zarządu. Oba dokumenty są dostępne jako usługi dodatkowe w tym samym zamówieniu.

Nie świadczymy usług obywatelom Rosji ani spółkom z Rosji.

Ceny podano bez VAT. Cała komunikacja odbywa się e-mailem.

Zamów umowę wspólników Cennik Poradnik po angielsku

Najczęstsze pytania

Źródła: estoński Kodeks handlowy i ustawa o prawie zobowiązań (Riigi Teataja). Informacja ogólna, nie porada prawna ani podatkowa.